Een chemische verankering aanbrengen op gezond beton en dezelfde verankering op gebarsten beton aanbrengen zijn twee operaties met zeer verschillende vereisten. Gebarsten beton verandert de verdeling van de spanningen rond de verankering, vermindert het oppervlak voor belastingsoverdracht en stelt de hars bloot aan bewegingen die het intacte materiaal niet ondergaat. De harsen, de verankeringdiepten en de veiligheidscoëfficiënten veranderen, en het negeren van deze parameters leidt tot ondergedimensioneerde bevestigingen.
ETA-goedkeuring voor gebarsten beton: wat de vermelding “cracked concrete” echt verandert
Het onderscheid tussen gebarsten beton en niet-gebarsten beton is geen eenvoudig detail van de technische fiche. De Europese Technische Evaluaties (ETA) classificeren de verankeringharsen volgens opties die hun toepassingsgebied bepalen. Alleen de ETA-goedgekeurde harsen optie 1 of 2 volgens de EAD mogen worden gebruikt op gebarsten beton voor structurele veiligheidsbevestigingen. Een hars die alleen is goedgekeurd voor niet-gebarsten beton verliest elke prestatiegarantie zodra een scheur de verankeringszone doorkruist.
Aanvullende lectuur : Hoe uw militaire ervaring op een CV te waarderen om recruiters aan te trekken
Verschillende fabrikanten (Hilti, Fischer, Würth, INDEX) publiceren ETA’s waarin deze vermelding duidelijk verschijnt. Voordat u een cartridge koopt, is het controleren van de goedkeuringsklasse op de productfiche de eerste reflex. Een artikel dat chemische verankering voor gebarsten beton op Easy Home beschrijft, verduidelijkt de controles die op dit specifieke punt moeten worden uitgevoerd.
Bij afwezigheid van deze goedkeuring zijn de door de fabrikant aangegeven toelaatbare belastingwaarden eenvoudigweg niet van toepassing. Een verankering kan op korte termijn stevig lijken, maar de hars is niet getest om bestand te zijn tegen de cyclische bewegingen van een actieve scheur.
Lees ook : Hoe schrijf je een krachtige blogintroductie om je lezers te boeien
Karakterisering van scheuren in beton vóór chemische verankering
De recente versies van Eurocode 2, deel 4 (EN 1992-4), vereisen een specifieke controle van de spreiding en de opening van scheuren vóór elke dimensionering van chemische verankeringen. De scheurbreedte, de positie ten opzichte van het verankeringspunt en het karakter (permanent of evoluerend) bepalen de berekening.
Opening en aard van de scheur
Een scheur die jarenlang is gestabiliseerd, gedraagt zich niet als een structurele scheur die onder belasting blijft openen. Identificeren of de scheur actief of passief is, bepaalt de keuze van de hars en de dimensionering van de verankering. Bij een actieve scheur kunnen klassieke stijve harsen (polyester) loskomen door mechanische vermoeidheid.
De ervaringen op het terrein verschillen over de maximaal acceptabele breedte. De ETA-fiches vermelden referentiescheuropeningen die tijdens de tests zijn gebruikt, maar elke bouwplaats heeft verschillende omstandigheden. Een visuele inspectie is niet altijd voldoende: een scheurmeter of een vergelijker met schijven kan de evolutie in de tijd kwantificeren.
Positie van de scheur ten opzichte van de boorgat
Een scheur die het boorgat in het midden doorkruist, heeft een veel schadelijker effect dan een tangentiële scheur. De hars moet dan een variabele ruimte opvullen en de hechting op twee lippen behouden die onafhankelijk kunnen bewegen. Het reinigen van het gat wordt ook moeilijker, omdat boorafval zich ophoopt in de scheur en de hars-betoninterface vervuilt.
Verankeringsdiepte en veiligheidscoëfficiënten op gebarsten beton
De technische gidsen voor chemische verankeringen (INDEX Fixing Systems, onder anderen) geven aan dat op gebarsten beton de verankeringsdiepte moet worden vergroot of de toelaatbare belastingen moeten worden verlaagd in vergelijking met hetzelfde product op gezond beton. De partiële veiligheidscoëfficiënten die uit de Europese evaluaties zijn afgeleid, zijn minder gunstig, wat zich concreet vertaalt in langere schroefstangen of grotere diameters.
De toelaatbare belastingwaarden uit de tabel “niet-gebarsten beton” van een technische fiche toepassen op een gebarsten ondergrond komt neer op het onderdimensioneren van de bevestiging. Deze fout komt vaak voor bij monteurs die alleen de eerste pagina van de productfiche raadplegen zonder de geldigheidsvoorwaarden te controleren.
- Controleer in de ETA de minimale verankeringsdiepte die specifiek is voor gebarsten beton, die vaak hoger is dan die voor gezond beton
- Pas de verhoogde partiële veiligheidscoëfficiënten toe die zijn voorzien door Eurocode 2, deel 4, voor verankeringen in gebarsten zones
- Pas de boordiameter en de lengte van de schroefstang (of bout) aan op de gecorrigeerde waarden van de fabrikant
Hybride vinylester harsen zonder styreen: werkelijke bijdrage aan gebarsten beton
De nieuwste generatie harsen, met name de hybride vinylester harsen zonder styreen, vertonen mechanische en chemische eigenschappen die ze geschikter maken voor gebarsten beton dan klassieke polyesters. Hun restflexibiliteit na uitharding stelt hen in staat om beter de microbewegingen van een scheur op te vangen zonder plotselinge hechtingsverlies.
Deze harsen hebben ook het voordeel van een breder temperatuurgebied voor toepassing en een vaak kortere uithardingstijd bij lage temperaturen. Op een buitenbouwplaats in de winter kan het verschil in gedrag tussen een standaard polyesterhars en een hybride vinylester aanzienlijk zijn.
Daarentegen is de meerprijs per cartridge aanzienlijk. Voor een niet-structurele bevestiging (klein materiaal, signalering) kan een standaard hars die is goedgekeurd voor gebarsten beton voldoende zijn. De keuze van de hars hangt af van de belasting-scheurverhouding, niet alleen van de prijs.
Reiniging van het boorgat: verhoogde eisen op gebarsten ondergrond
Op gezond beton zijn een blaas- en borstelbeurt in twee stappen meestal voldoende. Op gebarsten beton migreert het boorstof in de onregelmatigheden van de scheur en blijft het vastzitten tegen de wanden van het gat. Als deze laag van afval niet wordt verwijderd, hecht de hars zich aan het stof en niet aan het beton.
- Gebruik een handblazer of een droge luchtcompressor (geen olieachtige lucht) om fijne deeltjes uit te blazen
- Borstel met een metalen borstel die geschikt is voor de diameter van het gat, met minimaal twee heen-en-weer bewegingen
- Herhaal de blaas-borstelcyclus minstens twee keer: de eerste pas maakt los, de tweede verwijdert
- Controleer visueel of de bodem van het gat vrij is van samengeperst stof voordat de hars wordt geïnjecteerd
Een injectiescherm (filterhuls) is noodzakelijk in holle of sterk beschadigde materialen om de hars op zijn plaats te houden tijdens de uitharding. Op gebarsten beton met open holtes voorkomt het scherm dat de hars door de scheur lekt voordat deze is uitgehard.
Chemische verankering op gebarsten beton tolereert geen onnauwkeurigheid. Elke parameter, van de goedkeuring van de hars tot de reiniging van het gat, beïnvloedt de andere. Het negeren van een van hen annuleert de voorzorgsmaatregelen die voor de rest zijn genomen, en de bevestiging wordt een structurele onbekende in plaats van een berekende verankering.